Hamlet – Abattoir fermé – Brugge

 

Dinsdag 16 januari 2018, nadat we een schitterende adaptatie van ‘ King Lear ‘ hadden gezien, kregen we vanavond die andere grote tragedie van Shakespeare. ‘ Hamlet ‘, deze versie van Abattoir Fermé werd ook naar de hedendaagse tijd omgezet. Maar zij gingen nog een stapje verder met hun adaptatie. De waanzin in deze wraak wordt schitterend geschetst door de acteurs. Mede door het rock’ and roll gehalte. Alles situeert zich in een marginale kroeg, klanten, uitbater. Platvloers, zuipen en roken. Een triestige aanblik van mensen die elkaar begluren, contact proberen te zoeken. Zich afvragend wat te doen : ‘ Doen ik het of doen ik het nie ,? Wa peins je? ‘. “ To be or not to be, that’s the questioin “. Something is rotten in the state of Denmark, en dit is zeker het geval in deze kroeg. De doodskist van Hamlets vader in de kroeg ( net een Ierse wake )

 

doet dienst als kaarttafel. Hamlet gekleed in jeans en een t-shirt van Iron Butterfly ( live in Sweden 1977 ), stopt geld in de jukebox. Loeiharde muziek, bijna het hele integrale 17.02 minuten durende nummer van Iron Butterfly “ A Gadda Da Vida “ schalt de zaal in. We zien de monden bewegen maar verstaan niets, het ganse verhaal van Hamlet vliegt voorbij onze ogen. Als de muziek stopt zegt Hamlet : “ Ik heb sinds kort geen levensvreugd meer “. Zittend aan een koffietafel, sigaretten rokend denkt hij na wanneer hij zal toeslaan. Filmische beelden spelen zich af in de kroeg. Apart, het zombieachtig dansje, de projectie van een ziekenhuisscene, ‘ De Muizenval ‘, een moord. En vooral het uiten van haar liefde naar Hamlet toe op karaoke versie van “ Paradise by the Dashboard Light “. Maar Ophélia krijgt niet het gewenste antwoord. De praatjes van Horatio aan de tafel, boertig maar zeer expliciet.

 

De vrijscene tussen Claudius en Gertrude. De kledij die vuiler en vuiler wordt naarmate het einde nadert. Ophélia, nu en dan haar hoofd in de afwasbak voor de glazen stoppend. De make up vervagend, opnieuw opdoen.

Als het podium is herschapen in een rotzooi ( zelfs al heeft Ophélia moeite gedaan met nu en dan te schrobben ) wordt “ A Gadda Da Vida “ nogmaals gedraait, iets korter nu en we zien Hamlet zijn oom en moeder doden. De bloederige handen worden afgeveegd, de wraak is voltooid.

De stukken van Shakespeare doorstaan alle tijden hoe ze ook geïnterpreteerd worden en naar het publiek gebracht worden.

 

Dit bewees ook het grote applaus dat deze castIMG_4420

 

in ontvangst mocht nemen en meermaals terug op scene werd geroepen.

 

King Lear – Het Zuidelijk Toneel – Brugge

 

Donderdag 11 januari 2018 was het Zuidelijk Toneel te gast in de Brugse Stadsschouwburg. In samenwerking met Het paleis werd Shakespeares ‘ King Lear ‘ in een hedendaags politiek jasje gegoten. IMG_4281

Voor aanvang van de vertoning kon men nog een inleiding bijwonen in de foyer, deze werd gegeven door de jongste dochter van King Lear. Want even later moest ze richting coulissen om haar rol van Cordelia neer te zetten. “ Laat me weten wanneer het 19.45 is “ zei ze tegen een goedgevulde foyer. Een overwegend Vlaamse cast, dit was onder meer de reden dat er in ge en u gesproken werd i.p.v. je en jou.. Een jaar lang werd er onderzoek gedaan naar de Europese Unie, het wat en hoe, de werking,… Frustratie in het begin, zoveel meningen en toch zo weinig doen.

Men mag zeggen een schets van veelheid in een politieke veelheid werd voor het scenario gebruikt. Shakespeare schreef dit stuk in 1605, toch één van zijn moeilijkste stukken, veel personages en dan nog eens de vele subplots. King Lears bastaardzoon, Edmund ( vertolkt door Kaspar Schellingerhout ) is hier de leading man. Hij vertegenwoordigt het hedendaagse. We krijgen te maken met een generatieconflict. (“ Ik ga dood – heel snel “ i.p.v. verbannen te worden naar Frankrijk ? Spoiler : Cordelia in Shakespeares tragedie verbannen en hier een vroege dood ? ). De verwijzingen naar hedendaagse politieke figuren is overweldigend, dit omdat King Lear zo goed te koppelen is aan het hedendaagse. Dit wordt mooi geïllustreerd en in beeld gebracht door Michaël Pas als kabinetschef Kent maar vooral door zijn tweede rol als de nar. Zwartgallig, maar toch zoveel waarheden. Want een nar spreekt altijd de waarheid. Politieke tegenstellingen in de familie kennen we en ook hier tussen de dochters van King Lear. Cordelia, de jongste is democraat, haar oudste zus Goneril ( Evgenia Brendes ) is liberaal. Maar Regan, vertolkt door Nona Buhrs neigt naar het fascisme. We krijgen twee delen in het stuk, het tweede is een terugslag naar de oude waarden. Via een powerpoint wordt Scarlet Tummers’ inleiding ondersteunt. Zo belanden we bij de muziek, het doet denken aan ‘ House of Cards ‘. Het heeft een Netflix-vibe. Dit zien en horen we in de overschakelingen van de diverse veranderingen in het spel. Allerlei hedendaagse problematiek wordt verweven in deze vertoning, opwarming, … en ook vooral de vluchtelingenproblematiek en de eigen rompslomp dat maar niet opgelost geraakt en aangepakt moet worden. “ Zijn er soms vragen in het publiek , “. “Nee “. Toch een luttele vraag richting Scarlet. “ Hoe we gewerkt hebben : lezen, enorm sleutelen aan de tekst. Simon De Vos onze regisseur liet ons veel vrijheid, hoe we bewogen op scene, zelfs enkele danspasjes die we hadden uitgevonden. Eén van de vragen uit het publiek : “ Hoelang werk je al bij het Toneelhuis ?”. “ Net als vele compagniën heeft ook het Paleis geen vaste acteurs meer in dienst, dit is mijn tweede stuk – misschien binnen 2 seizoenen opnieuw ? “ Bij momenten verklapte ze bijna enkele teasers, ( ik dans ook nog op het podium ) ze zei dat dit moeilijker was dan op het podium te staan, “ hoe laat nu, 19 uur 28, bedankt ik ga me nu vlug klaarmaken “.

De andere rollen in dit stuk worden vertolkt door Jan Hammenecker (King Lear ), Jobst Snibbe als Gloucester, Simon Boer als Albany, Bram de Win in de rol van Cornwall en Krisjan Schellingerhout als Edgar.

Nog even verpauzen voor de zaal binnen te gaan. Bij het betreden viel de grootte leegte op van het podium, geen decor een kil zwart gat gaapt ons aan. Diep in het donker achteraan op het podium,

de drie zusjes, rustend, luierend om dan plots de vertoning aan te vatten met het kinderliedje ‘ Witte zwanen, zwarte zwanen ‘ daterend uit halfweg de negentiende eeuw, dus niet uit Shakespeare periode en ook geen verwijzing naar Marecs muurschildering. Het past in deze hedendaagse adaptatie en zal nogmaals in het stuk voorkomen.

King lear, heerser over Brittanië op leeftijd wil zijn rijk verdelen over zijn drie dochters. Het verloopt niet zoals gewenst, want zijn lievelingsdochter Cordelia heeft andere plannen met haar deel. Ruzie in de familie, zij wordt verbannen en Regan en Goneril krijgen haar deel. De graaf van Kent, die Cordelia steunde wordt ook verbannen. Maar hij keert terug in een andere gedaante, nog steeds de koning trouw. Goneril en Regan, beide getrouwd met een hertog. Albany, zachtaardig van karakter keert zich tegen Goneril. Cornwall, echtgenoot van Regan, laat King Lear achter in een storm en steekt de ogen uit van de graaf van Gloucester. Gloucester heeft twee zonen, Edgard en de bastaard Edmund. Een subplot, driehoeksverhoudingIMG_4354 ( Edgard, Goneril en Regan ), en het overnemen van de heerschappij door Edgar. Moord, bedrog en machtshonger in het rijk. Een korte samenvatting van Shakespeares grootste donkere tragedie.

Simon geeft dit alles omgezet naar onze tijd, met de Brexit als voornaam punt om een rijk te herverdelen. Een referendum, denk maar recentelijk aan Catalonië. Neem de standpunten van politieke leiders, radicale denkers, de werking van de Europese commissie, het vluchtelingenproblematiek ( denk aan Calais ). En dit zijn maar enkele van de vele hedendaagse knelpunten waarover regeringen vallen. Zonder dan nog te zwijgen over de eigen interne problemen. Hij slaagt er schitterend in om het origineel in een huidige context te plaatsen.

Schitterend beeld is het achteruitspelen van de maatpakken, het stemmen, kan de huidige situatie nog omgedraaid worden ?

De transformatie van de Graaf van Kent in de nar. Michaël subliem met woordspelingen en zorgt hier voor een komische noot die dit zware stuk even naar adem laat happen.IMG_4336 De moord scenes worden zeer origineel in beeld gebracht vooral met behulp van de micro.

Jan zet een zeer overtuigend koning neer en hier in dit stuk i.p.v. oud lijdt hij aan kanker.

IMG_4339Maar het zijn toch de beide zonen van Gloucester die zich profileren als hoofdfiguren

( de speech , het moorden,… ), hun vertolkingen spetteren van het podium. Hun waanzin en machtshonger richting publiek spuiend.IMG_4335 Een aanvallend leger uit Frankrijk wordt hier verpersoonlijkt door allerhande rotzooi die plots uit de lucht komt vallen. De vreemdelingen zijn er.

De onnozele danspasjes die de idiotie nog meer benadrukken en de aparte dans scene van Scarlet als geest.

De maatpakken die ingeruild werden door witte kledij in het tweede deel en zo een breuk gaven. En de zwarte panelen met witte boorden, symboliek voor de witte en zwarte zwanen.

Iets meer dan twee uur kregen we een pracht van een aanklacht van de huidige situatie in de wereld met al zijn machtsvertoon, conflicten en problemen die we momenteel her en der meemaken.

De zeer sterke Vlaamse en Nederlandse cast

werd dan ook meermaals naar voren geroepen onder een daverend applaus. Het Zuidelijk Toneel en Het Paleis hebben hier een schitterende voorstelling gegeven die doet tot nadenken waarmee we bezig zijn.