Hier waak ik – Janne Desmet en Villanella

Villanella & Janne Desmet

Zaterdag 23 januari 2016 gaf Janne Desmet een sterk staaltje solotoneel met de nodige humor gekruid. Het stuk “ Hier waak ik “ schitterde reeds op Theater aan zee, een verlenging kon niet uitblijven en Brugge mocht haar ook ontvangen in de Magdalenazaal. Gecoacht door Johan Petit en met de hulp van kunstenaar Bruno Herzele heeft Janne een grappig en confronterend stuk geschreven, met als rode draad, diefstal. Reeds in 2009 bleek dat dit jong talent veel in haar mars had.

Die avond, patrouilleerden een tweetal agenten in de foyer tussen de massa. Nauwlettend toekijkend op eventuele diefstallen. De zaal ging open en het publiek nam plaats, de twee agenten waren gevolgd en keken hier en daar nog even rond om dan plots te verdwijnen. tn_IMG_2562 Hun figurantenrol zat erop.

Janne vatte haar stuk aan vertellend tn_IMG_2564 over het rijden met haar auto langs de Brederostraat. “ Zijn er hier mensen van Antwerpen ? ”, vroeg ze. De commentaar liet niet lang op zich wachten, en was niet bijster positief. Ze had het over het regenweer, een getaande passant die ze bijna onder haar wielen had. “ Ja, de Brederostraat, t’s een beetje de Turkenstraat “. Plots gaat er tussen het publiek een gsm af, “ … klootzak, geef maar hier ”. En zij de zaal in om de gsm af te nemen, ze stopte hem in haar zak en zei nog : “ …de beste manier om er vanaf te zijn, hem eens goed tegen de grond gooien “. Gelach steeg op en de toon van de avond was gezet.tn_IMG_2565 tn_IMG_2570 Een bepaald moment heeft ze het over ‘Wowei ‘ ? Niemand kent het. “ Wu wei ( het niet-doen of loslaten ), dit is één van de grondbeginsels uit het Taoïsme ( een Taoïst probeert zich niet te verzetten tegen de loop der dingen, maar er spontaan en welbewust in mee te gaan ) “. “ Wu, … Winnie de Pooh is extreem Wu wei “. De manier hoe ze met het publiek omging tijdens haar verhaal, hen er bij betrekkend zorgde voor enorme hilariteit. tn_IMG_2574 De commentaar op de gepensioneerden. “ Constant met jezelf bezig, … lastig hé “. “ Zo voelde ik me dus na de inbraak, … me voortslepend, oud, geen reactie “. Even later had ze een jongeling vooraan in het oog. “ 15 ? ”, … euh is dat je moeder naast je ? “. Een momentje later wisten we waar ze naar toe ging. “ … al je ouders eens aan geklaagd ? “. “ Moet je doen “… … Ook leerkrachten waren niet veilig. En steeds vroeg ze of er mensen in de zaal zaten, die zich in het stuk herkenden en hun hand wilden opsteken. Dit alles bracht haar naar sporters, voetballers. “ E. Hazard, A. Witsel, …zijn januari kinderen, succes,… December kinderen zijn losers. Ik ben een decemberkind “. “ Mijn ouders zijn hiervoor verantwoordelijk .” Ze kon hen een proces aandoen. “ Zij zijn verantwoordelijk voor mijn gebreken “. Toont iemand op de knipsels die aan het bord hangen. “ … ja daar moest je niet zitten, ik had het nog gezegd “. “ Je moest maar vroeger binnenkomen “. Schuin rechts van het podium kon je bepaalde knipsels niet zien. tn_IMG_2587

Over haar moeder en Louis Neefs , zij was een enorme fan. Haar meer dan favoriete zanger. Ze wou dat haar dochter een reïncarnatie was van hem ( geboren worden op zijn sterfte dag ). Ze legt het uit met het nummer : “ Oh ,oh Ik heb Zorgen “. Drie dagen duwen persen en zingen op dit nummer. Niet willen, … en oeps, de 23 ste ( Louis gestorven op de 25ste ) uitgekomen. Rap-rap-rap. “ Elektriciteit in mijn kop,… iets verkeerd,… dyslexie,tn_IMG_2576 dyscalculie ( kan niet rekenen ), en een beetje ADHD ? “Wat wil je als je niet geaard bent …”. Het gelach en geklap in de zaal is enorm met al deze uitlatingen en de vingers die opgestoken worden. Een huis kopen, ze vergelijkt Hoboken ( Antwerpen ) met St. Andries ( Brugge ). “ In Hoboken is het veel goedkoper “. Ze had al vrij jong een huis gekocht. “ Iemand in de zaal die al op jonge leeftijd een huis gekocht heeft ? “. Een hand gaat de lucht in. “ Ja, ik bij Monopoly “. Geschaterlach in de zaal. … …bang voor inbrekers in het huis, het nadoen van een hond … …. Het besluit om een toneelstuk te schrijven over diefstal. “ Met acteurs, geen monoloog, wie wil er nu voor 4 uur op één en hetzelfde gezicht kijken. Het schrijven vanuit het oog van de inbreker “. De fototentoonstelling, zij tussen twee bodybuilders. Ja, naaktfoto’s  ,maar niet erotisch of kunstzinnig. Een getrouwe weergave, met alle gebreken. Haar foto, naakt vanop haar rug, zich bukkend in de keuken om iets op te rapen.

De vraag richting publiek :tn_IMG_2578 “ Wie heeft er hier al eens iets gepikt ? “. Eén vinger, zei : “ Bijna niemand, dat kan niet, statisch onmogelijk “. Start dan maar een verhaal, open voor discussie over de supermarkt en het zich vergissen. “ Die pak cola of water die je vergeet onderaan de kar. Het wegen van groente en fruit, ticketje erop en er nadien nog iets bijdoen. Een stylo van het werk meenemen “.  tn_IMG_2581Het verhaal van de Berlingo  “ Met zo’n auto, zeker ook geen Polo, wil je niet mee gezien worden dus parkeer je hem een heel eind verder dan waar je moet zijn “. In het publiek zit er toch wel een zekere Ann die een Berlingo heeft, en indien ze mag kiezen voor iets anders toch de Berlingo of dan nog wel dat andere merk kiest. ”Zo iemand heb ik nog nooit in het publiek gehad “. Het gelach zwol weer aan.tn_IMG_2591 tn_IMG_2592 tn_IMG_2597

Naar de school , wat aandoen ? “ Leraarskleren zijn a-seksuele pakjes “. Dit naar aanleiding om op een school contact te nemen met allochtonen. Te praten over hun meningen, ervaringen. Zich een beeld kunnen vormen over diefstal. En een ideale manier om haar toneelstuk in elkaar te stoppen.

Ze doet enkele leerlingen van de klas na. ( o.a. een slungelachtig type die over zijn stoel hangt en van rock and roll houdt ).tn_IMG_2594 tn_IMG_2596 Tevens het nadoen van gedragscode, spreektaal de accenten ( schitterend ). Je ziet dat ze in nauw contact geweest is met deze mensen. tn_IMG_2599 tn_IMG_2615Het stuk eindigt na een grote twee en een half uur. ( Verkeerde affichering aan de ingang : 100 ‘ ). Hierdoor verlieten na iets meer dan anderhalf uur enkelen de zaal. Zij verwondert en vraagt wat er gaande is. “ We moeten onze laatste trein halen “. Even nadien aan de andere kant van de zaal nog een paar. Nu commentaar van Jeanette, “ … ja ga allemaal maar naar huis, lachend.”. Ze eindigt het stuk met het rijden door de Brederostraat, de regen de passant met een bananendoos onder zijn arm die naar haar knikt. Zij herkent het gezicht. Na anderhalf jaar ziet ze eindelijk het gezicht van haar inbreker. tn_IMG_2616 tn_IMG_2617

De inbraak die alles in gang gezet had : zij was boven, haar vriend in de tuin, een boek lezend over zen of zoiets. Hij ziet plots iemand in de living, zwaait maar deze zwaait niet terug maar neemt de laptop mee, zit in de handtas, hij beseft plots dat het een inbreker is, ( hem achterna zitten zit er niet in, zit in een zen toestand ) deze verdwijnt, was een donkerachtig type.

Vanaf haar zestiende jaar werd ze geconfronteerd met diefstal : Tekst uit Jannes theaterstuk –“ Bij ons thuis was er een alternatieve volgorde van de tien geboden. Op één-Vader, moeder zult hij eren twee –durft van uw leven niet te stelen of te bedriegen drie – en oh wee als ge tracht te liegen.

Ik ben zestien als mijn fiets gestolen wordt. Er zullen er nog vijf volgen. Ik ben zeventien als ik voor het eerst een diefstal verijdel. Er zullen nog vier verijdelingen volgen. Ik ben 21 als mijn eerste wagen wordt gestolen en daarbij nog mijn eerste sjakos. Er zullen er nog drie volgen. Gestolen sjakosjen dan.

Ik ben 31 als er voor het eerst in mijn huis wordt ingebroken terwijl ik boven in mijn kamer zit. De weken daarna loop ik over straat met mijn sjakos tegen mijn lijf geplakt. Contoleer ik drie keer per dag mijn deurslot, hamer ik mijn ramen dicht en koop een derde ketting voor mijn fiets. Ik loop in mijn stad en ik ben bang. Ik loop in mijn stad en zie het overal bij iedereen gebeuren. Ik loop in mijn stad en bereid me voor op de volgende diefstal. Ik loop in mijn stad en kijk constant achterom. Ik loop in mijn stad en beslis, hier moet ik een voorstelling over maken “.

Op haar éénendertigste wordt er ingebroken in haar huis zelfs met het achterdoen van een hond. Dit is de aanleiding voor het stuk” Hier waak ik “, met diefstal als rode draad. Dieven, racisme en vooroordelen. Jeugdherinneringen, de school ( het verschil tussen ASO – de beste opleiding-, TSO en BSO, de gebreken, de elektriek in haar kop. Alles is zeer herkenbaar.  tn_IMG_2619 tn_IMG_2624 tn_IMG_2620 tn_IMG_2625 tn_IMG_2626 tn_IMG_2628 tn_IMG_2632 MAZ : de derde voorstelling van de herneming. Nog tot eind april een zestiental vertoningen verspreid over de Vlaamse zalen.  tn_IMG_2634